Drogi Kliencie! W tym artykule przedstawiamy sprawdzone pomoce TUS, które mogą wspierać dzieci w radzeniu sobie z trudnymi emocjami. Znajdziesz tu ćwiczenia TUS, które można wykorzystać w pracy z różnymi grupami wiekowymi, co pozwala na szerokie zastosowanie w różnych sytuacjach edukacyjnych. Naszym celem jest, by te narzędzia były jak najbardziej uniwersalne i skuteczne, dlatego każdy trener TUS znajdzie coś, co pasuje do jego grupy.
„Pudełka emocji” – pomoc dla przedszkolaków
„Pudełka emocji” to pomoc TUS z zestawu „Jak rozpoznać siłę emocji”. To prosta, ale efektywna forma, która pozwala dzieciom na naukę rozpoznawania emocji. Każde pudełko oznacza inne uczucie, np. radość, złość, smutek czy strach, a każdy z tych stanów przypisany jest do odpowiedniego koloru i obrazka. To świetna opcja dla dzieci, które nie umieją jeszcze czytać – wystarczy, że rozpoznają kolory i emotikony. Podczas zajęć TUS dzieci losują sytuację, np. „Mama na ciebie krzyczy”, a następnie przyporządkowują do niej odpowiednią emocję, wrzucając karteczkę do wybranego pudełka. Takie ćwiczenia umiejętności społecznych pomagają w budowaniu świadomości emocjonalnej i uczą dzieci, jak nazywać swoje uczucia.
Alternatywa: Jeśli nie masz czasu na wycinanie i przygotowywanie pudełek, możesz po prostu wyciąć karteczki z emocjami i poprosić dzieci o przyporządkowanie ich do różnych sytuacji. Taka wersja jest równie efektywna!
„Sygnalizacja świetlna” – pomoc do rozpoznawania granic emocjonalnych
„Sygnalizacja świetlna” z tego samego zestawu to pomoc TUS, która pomaga dzieciom zrozumieć, kiedy ich emocje zaczynają wymykać się spod kontroli. W tej wersji uczestnicy uczą się rozróżniać trzy stany emocjonalne:
- Zielony: czuję się dobrze – wszystko w porządku,
- Żółty: czuję, że coś może pójść nie tak – trzeba uważać,
- Czerwony: osiągnąłem już granicę – teraz trzeba się zatrzymać, bo mogą zdarzyć się złe rzeczy.
Ich zadaniem jest przypomnienie sobie sytuacji, które sprawiają, że odczuwają wszystkie trzy stany emocjonalne. Dzięki tej metaforze dzieci uczą się nie tylko rozpoznawać swoje emocje, ale także identyfikować momenty, w których powinny podjąć odpowiednie działania (np. zatrzymać się, wziąć głęboki oddech, poprosić o pomoc). Metafora ta jest bardzo uniwersalna i łatwa do wprowadzenia na zajęcia TUS.
„Co zamiast agresji?” – pomoc dla dzieci wczesnoszkolnych
„Co zamiast agresji?” to pomoc TUS dla dzieci w wieku 7-9 lat, która pomaga im znaleźć konstruktywne sposoby radzenia sobie ze złością. Uczestnicy otrzymują opis różnych trudnych sytuacji, takich jak „Rodzice nie zgadzają się na oglądanie bajki, jesteś bardzo zły i masz ochotę uderzyć. Co możesz zrobić, zamiast uderzać?”. Następnie muszą wybrać odpowiedź, która najlepiej pomoże im poradzić sobie ze złością, np. „krzyknąć w poduszkę”, „skakać z radości”, „przytulić się do rodziców”. W drugiej części ćwiczenia uczestnicy zapoznają się z czterema historiami i decydują, jak inaczej mogli postąpić ich bohaterowie, żeby nie reagować agresywnie. Ta pomoc uczy dzieci, jak wybrać konstruktywne rozwiązanie, zamiast od razu reagować agresywnie, rozwijając umiejętności społeczne dzieci.
„Bąbelki kontroli” – pomoc dla dzieci wczesnoszkolnych
„Bąbelki kontroli” z zestawu „Dziecko mierzy się z problemami” to pomoc TUS, która pomaga dzieciom zrozumieć, na co mają wpływ, a co dzieje się niezależnie od nich. Zestaw zawiera dwa bąbelki: pierwszy – co mogę kontrolować i drugi – nad czym nie mam kontroli. Dzieci przyporządkowują różne hasła, takie jak moje pomysły czy zachowanie innych, do odpowiednich bąbelków według ich oceny. Ćwiczenie to pomaga dzieciom rozróżnić, za co są odpowiedzialne, a co pozostaje poza ich kontrolą. Może być używane jako punkt wyjścia do rozmowy o granicach, odpowiedzialności i emocjach. Zestaw umożliwia także tworzenie własnych haseł, dopasowanych do indywidualnych potrzeb grupy. To proste, ale skuteczne narzędzie do rozwijania samoświadomości u dzieci w ramach Relacyjnej Metodologii TUS Węglarz-Bentkowskiej.
„Skalowanie emocji” – pomoc dla dzieci wczesnoszkolnych
„Skalowanie emocji” z tego samego zestawu to pomoc TUS, która pomaga dzieciom w wieku 7-9 lat ocenić intensywność swoich uczuć w różnych sytuacjach. Zadaniem dzieci jest określenie na termometrze, jak trudna lub nieprzyjemna jest konkretna sytuacja, np. ktoś bije mojego brata czy rodzice się kłócą. Dzieci porównują ze sobą różne sytuacje, co pozwala im lepiej zrozumieć, które z nich wywołują najsilniejsze emocje. To narzędzie wspiera rozwój umiejętności społecznych i radzenia sobie w trudnej sytuacji, co jest kluczowe w treningu umiejętności społecznych dzieci.
„Przegoń czarne myśli” – pomoc dla nastolatków
„Przegoń czarne myśli” to pomoc TUS, która pomaga nastolatkom rozpoznać ich negatywne myśli i zamienić je na bardziej konstruktywne i pozytywne. Uczestnicy zapoznają się z przykładowymi „czarnymi myślami”, takimi jak „ciągle coś mi nie wychodzi” czy „nie potrafię tego zrobić”, a następnie uczą się, jak zastępować je bardziej wspierającymi stwierdzeniami, np. „błędy są szansą na rozwój” lub „jeszcze nie potrafię tego zrobić”. Dzięki temu ćwiczeniu grupa uczy się, jak zmieniać swój sposób myślenia, a to pomaga w radzeniu sobie z trudnymi emocjami i poprawia poczucie własnej wartości. Pomoc sprawdzi się również na indywidualnych zajęciach TUS. To skuteczne narzędzie do pracy nad negatywnymi przekonaniami i budowaniem pozytywnego podejścia do siebie w ramach metodologii pracy TUS.
Podsumowanie
Dzięki powyższym pomocom TUS, dzieci uczą się rozpoznawania swoich emocji, rozumienia ich oraz znajdowania zdrowych sposobów na ich wyrażenie. Zajęcia o emocjach to nie tylko nauka teorii, ale także praktyczne ćwiczenia TUS-owe, które dzieci mogą zastosować w codziennych sytuacjach. Przedstawione pomoce są dostosowane do różnych grup wiekowych, dzięki czemu możesz łatwo dobrać odpowiednie narzędzie do swoich zajęć TUS, niezależnie od tego, czy pracujesz z przedszkolakami, czy nastolatkami.
Zachęcamy do wypróbowania tych pomocy TUS na zajęciach ze swoją grupą – pozwolą one w naturalny sposób rozwijać umiejętności społeczne dzieci!
