AP(TECZKA) to fizyczny zestaw pomocy TUS do pracy z regulacją emocji u dzieci i młodzieży w wieku 4–16 lat. Powstał z myślą o sytuacjach, w których dziecko jest pobudzone, przeciążone, wycofane, rozzłoszczone albo trudno mu wrócić do kontaktu po silnych emocjach.
To praktyczne narzędzie dla psychologa, pedagoga, terapeuty i Trenera TUS, które pomaga przejść od teorii do działania: nie tylko rozmawiać o emocjach, ale też pokazywać je przez doświadczenie, symbole, ruch, eksperymenty, karty pracy i krótkie ćwiczenia regulacyjne.
Cele narzędzia
AP(TECZKA) wspiera:
- pracę z regulacją emocji u dzieci i młodzieży,
- korzystanie z prostych i szybkich technik, które pomagają wyjść z pobudzenia w silnych emocjach,
- naukę rozpoznawania sygnałów z ciała,
- zauważanie, kiedy energia spada, a kiedy napięcie zaczyna narastać,
- rozwijanie świadomości emocjonalnej,
- naukę nazywania emocji u dzieci i młodzieży, które mają z tym trudność, w tym u dzieci w spektrum autyzmu,
- rozumienie zachowań trudnych oraz tego, co może kryć się „pod spodem”: emocji, potrzeb, napięcia, wstydu, lęku lub przeciążenia,
- budowanie konkretnych strategii radzenia sobie dla dziecka i prowadzącego,
- angażowanie dzieci i młodzieży przez doświadczenie, symbole, gry, zabawy i materiały wizualne,
- wzmacnianie poczucia sprawczości.
Dla kogo?
Zestaw sprawdzi się w pracy z dziećmi i młodzieżą w wieku 4–16 lat, zarówno w gabinecie, jak i podczas zajęć grupowych TUS.
Szczególnie polecamy go dla:
- Trenerów TUS,
- psychologów dziecięcych,
- pedagogów,
- terapeutów,
- nauczycieli i specjalistów pracujących z dziećmi,
- osób prowadzących zajęcia z zakresu Treningu Umiejętności Społecznych,
- dzieci, które mają trudność z nazywaniem emocji,
- dzieci z ADHD, które szybko się pobudzają lub mają trudność z zatrzymaniem reakcji,
- dzieci w spektrum autyzmu, które potrzebują konkretnych, wizualnych i przewidywalnych narzędzi,
- dzieci i nastolatków, którzy reagują impulsywnie, wycofaniem, złością, napięciem lub przeciążeniem.
Co zyskuje dziecko?
- łatwiej rozpoznaje, co dzieje się w jego ciele i emocjach,
- uczy się zauważać sygnały ostrzegawcze, zanim pojawi się wybuch,
- poznaje proste sposoby na obniżenie napięcia,
- zaczyna rozumieć, że zachowanie często ma głębszą przyczynę,
- buduje własne strategie: „co mogę zrobić, gdy jestem zły, zmęczony albo przeciążony”,
- wzmacnia poczucie wpływu na swoje reakcje i powrót do spokoju.
Co zyskuje prowadzący?
- ma pod ręką gotowe narzędzia na trudne momenty w gabinecie, klasie lub grupie,
- może szybko dobrać ćwiczenie do wieku dziecka i poziomu pobudzenia,
- zyskuje konkretne symbole do rozmowy o emocjach: baterię, sygnalizację, wulkan i górę lodową,
- łatwiej tłumaczy dzieciom mechanizmy napięcia, przeciążenia i wybuchu,
- nie musi improwizować w sytuacji kryzysowej, bo korzysta z gotowych propozycji ćwiczeń,
- może pracować zarówno interwencyjnie „tu i teraz”, jak i psychoedukacyjnie podczas zajęć.
Co jest w zestawie?
W AP(TECZCE) znajdziesz fizyczne narzędzia, symbole do pracy psychoedukacyjnej oraz materiały PDF do wydruku.
Woreczek regulacyjny na kryzysowe momenty
Mały zestaw przedmiotów, po które można sięgnąć szybko, gdy dziecko potrzebuje krótkiej przerwy regulacyjnej, obniżenia pobudzenia albo powrotu do kontaktu.
W środku znajdują się:
- guma oporowa,
- klepsydra żelowa,
- latarka,
- kostka,
- instrukcja z przykładami ćwiczeń do każdego gadżetu,
- propozycje ćwiczeń z wykorzystaniem przedmiotów, które często są już w gabinecie, np. piórek, pomponów czy piłeczki.
Instrukcja zawiera ponad 30 ćwiczeń wraz ze wskazaniem, kiedy warto ich użyć i dla jakiej grupy wiekowej będą odpowiednie.
Drewniany ruchomy model góry lodowej
Góra lodowa pomaga pokazać dziecku, że zachowanie widoczne na zewnątrz to tylko część tego, co naprawdę się dzieje. Pod powierzchnią mogą znajdować się emocje, potrzeby, lęk, wstyd, bezradność, zmęczenie albo przeciążenie.
To narzędzie wspiera rozmowę o zachowaniach trudnych bez zawstydzania dziecka i bez sprowadzania problemu wyłącznie do tego, „co zrobiło”.
Drewniany ruchomy model baterii
Bateria pokazuje, że nasze zasoby mogą się ładować i rozładowywać. Pomaga dzieciom zauważać, co zabiera im energię, a co pomaga ją odzyskać.
Ten symbol sprawdzi się szczególnie wtedy, gdy dziecko szybko się męczy, łatwo się przeciąża, ma trudność z koncentracją albo reaguje silniej wtedy, gdy jest głodne, zmęczone lub przebodźcowane.
Magnetyczna sygnalizacja świetlna
Sygnalizacja pomaga nazwać różne stany emocjonalne i poziomy pobudzenia:
- zielone światło – stan optymalny,
- żółte światło – napięcie i sygnały ostrzegawcze,
- czerwone światło – przeciążenie, silne emocje i ryzyko utraty kontroli.
To prosta pomoc dydaktyczna dla dzieci, która pozwala szybko określić: „gdzie teraz jestem?” i „czego potrzebuję, żeby wrócić do zielonego światła?”.
Kubek i akcesoria do stworzenia wulkanu
Wulkan symbolizuje narastanie silnych emocji i moment wybuchu. Pomaga dziecku zobaczyć, że wybuch rzadko pojawia się „znikąd” – zwykle wcześniej zbierają się napięcia, frustracje, trudne myśli i przeciążenia.
W instrukcji znajdziesz opis symbolu oraz propozycje ćwiczeń z motywem wulkanu dla dzieci w wieku 4–6, 7–9, 10–13 i 13–16 lat.
Do wykonania eksperymentu potrzebne będą dodatkowo: soda oczyszczona, kwasek cytrynowy, czerwony barwnik spożywczy, płyn do naczyń oraz dostęp do wody.
Pendrive z materiałami PDF
Na pendrivie znajdują się materiały do wydruku, karty pracy, pomoce wizualne i instrukcje dla prowadzącego. Materiały wspierają pracę z czterema głównymi symbolami AP(TECZKI): baterią, sygnalizacją świetlną, wulkanem i górą lodową.
W materiałach znajdziesz między innymi:
- grę o rozumieniu i regulowaniu emocji dla dzieci w wieku 4–13 lat,
- karty wspierające poznawanie własnego systemu regulacji dla dzieci 10–13 lat,
- mandale i kolorowanki do pracy wyciszającej,
- materiały o reagowaniu w momentach napięcia,
- karty pracy o wybuchach emocji i naprawie po trudnej sytuacji,
- ćwiczenia pomagające odkrywać, co może kryć się pod zachowaniem,
- karty do pracy z energią, zmęczeniem i „ładowarkami”,
- materiały do tworzenia planu na „żółte światło”,
- karty zadaniowe do woreczka regulacyjnego,
- ćwiczenia dotyczące sygnałów z ciała,
- krótki przewodnik dla nastolatka,
- krótki przewodnik dla dorosłych: trenerów i rodziców.
Kiedy używać?
AP(TECZKĘ) możesz wykorzystać:
- na początku zajęć, aby sprawdzić poziom energii i napięcia,
- w trakcie zajęć, gdy pojawia się pobudzenie, konflikt, zmęczenie lub trudność z powrotem do zadania,
- po trudnej sytuacji, aby spokojnie omówić, co się wydarzyło i czego dziecko potrzebowało,
- podczas zajęć TUS o emocjach, samoregulacji, złości, potrzebach i strategiach radzenia sobie,
- w pracy indywidualnej z dzieckiem lub nastolatkiem,
- w małej grupie TUS,
- jako element psychoedukacji dla dzieci, młodzieży i rodziców.
W pracy z regulacją emocji mniej często znaczy więcej. Jeden dobrze poznany symbol, regularnie stosowany rytuał albo krótka technika użyta w odpowiednim momencie może pomóc dziecku szybciej wrócić do kontaktu, a prowadzącemu działać spokojniej i bardziej przewidywalnie.
AP(TECZKA) daje konkretne narzędzia do rozmowy, ćwiczenia i reagowania wtedy, gdy emocje przestają być tylko tematem zajęć, a zaczynają dziać się naprawdę.
Materiały powstały w oparciu o 8 obszarów umiejętności społecznych w ramach metodologii Węglarz i Bentkowskiej.
